Warsztaty o samoorganizacji i zasobach

Podczas pierwszego spotkania zadaliśmy Państwu dwa pytania:

1. Co sprawia, że czujemy się silni i gotowi stawić czoła wyzwaniom? 

2. A co odbiera nam tę siłę? 

Na potrzeby warsztatu stworzyliśmy dwie formy aktywności, które miały umożliwić osobom uczestniczącym dyskusję na temat ich osobistych zasobów, będąc w polskich ośrodkach. Osoby otrzymały od nas informację o tym jaki jest cel warsztatu, plan na cały warsztat oraz materiały potrzebne do wykonania aktywności. 

Pierwszą aktywnością, która została wykorzystana wyłącznie podczas warsztatu w Warszawie, była układanka. Układanka przypominała klasyczne puzzle, jednak żeby ją rozwiązać trzeba było szukać innego sposobu działania niż w wypadku puzzli, aby ją skutecznie ukończyć. Układanka jest zadaniem grupowym. Mamy kilkuosobowy zespół, który stara się ją rozwiązać oraz jedną osobę, która obserwuje poczynania grupy. 

Drugą aktywnością było mapowanie swoich relacji, sił i zasobów. Każda osoba miała rozrysować swoją sieć, w ramach której budowane są lub zabierane są ich zasoby pozwalające radzić sobie z trudnymi sytuacjami. Osoby uczestniczące zostały podzielone na dwie podgrupy. Następnie, indywidualnie, na swoich mapach miały umieścić każdą osobę, instytucję lub organizację, która daje lub zabiera im ich zasoby. Sieć była podzielona na kilka przestrzeni życiowych, takich jak rodzina, praca, instytucje, organizacje pozarządowe. Następnie osoby uczestniczące miały rozrysować w jaki sposób poszczególne osoby i podmioty w ich mapach wpływają na ich zasoby.

Po zakończeniu etapu indywidualnego rozpoczęła się dyskusja w podgrupach na temat podobieństw i różnic w mapach osób uczestniczących. Celem tego etapu było sprawdzenie jakie są podobieństwa i różnice w doświadczeniach interakcji z różnymi podmiotami prywatnymi lub publicznymi. Czy występują schematy w zdobywaniu lub zabieraniu sił przez innych. Po deliberacji na poziomie podgrup podobna dyskusja odbyła się na poziomie całej grupy w danym mieście.

Warsztaty o wartościach, potrzebach i społeczności.

Na drugim spotkaniu zapytaliśmy państwa o to:

1. Co daje poczucie bezpieczeństwa i wolności?

2. A co jest barierą w planowaniu przyszłości w niepewnych czasach?

Podczas drugiego spotkania celem aktywności i następującej po niej dyskusji była rozmowa o wadze bezpieczeństwa i wolności w kontekście sytuacji osób uczestniczących w polskich ośrodkach pomocowych. 

W pierwszej części spotkania osoby uczestniczące, w ramach aktywności, miały sobie wyobrazić, że otrzymują list od osoby, która przyjeżdża z Ukrainy do Polski. Grupa została podzielona na dwie części, jedna otrzymała list od matki mającą dwójkę młodych dzieci, a druga od emerytki, bez bliskich osób w Polsce, która do tego wymaga regularnej opieki lekarskiej. W ramach aktywności osoby uczestniczące miały postawić się w roli kogoś blisko związanego z rodziną osoby przyjeżdżającej.

Droga / Drogi …

Przyjeżdżam do Przemyśla/Warszawy. Przed przyjazdem chciałabym wiedzieć, co zrobić, aby rozpocząć życie w Polsce, uzyskać stabilność i względną niezależność.

Nie mam jednak oszczędności. Proszę Cię o wskazówki, co powinnam załatwić zaraz po przyjeździe, gdzie pójść, kogo i o co zapytać. 

W szczególności, gdzie mogę zamieszkać, choćby tymczasowo? 

A jak jest ze służbą zdrowia?

Znając moją ogólną sytuację, poradź, proszę, na co mogę liczyć również w innych kwestiach.

Po zapoznaniu się z listem każda osoba uczestnicząca dostała tabelę, do której opisywała swoje porady dla osoby przyjeżdżającej. Miała odnieść się do swoich doświadczeń, szczególnie odnoszących się do roli instytucji lub organizacji pozarządowych w procesie przybywania do Polski z Ukrainy i wchodzenia do polskiego systemu. 

Następnie, pracując w podgrupach, osoby uczestniczące przedyskutowały i zebrały swoje indywidualne porady. W ten sposób powstał zasób, który odnosił się do indywidualnych oraz grupowych doświadczeń i ich perspektywy na możliwość wsparcia ze strony organizacji lub instytucji. 

W drugiej części spotkania podgrupy miały przedyskutować zagrożenia dla ich bezpieczeństwa lub wolności z jakimi można się spotkać po przekroczeniu polskiej granicy. W tym celu osoby uczestniczące otrzymały karty, które stanowiły wizualizację różnych zagrożeń. Można było się do nich odnosić podczas pracy podgrupy. Przy dyskusji nad możliwymi zagrożeniami, równocześnie rozmawiano na temat możliwych sposobów radzenia sobie z danymi zagrożeniami i zasobami, które są tego potrzebne. W końcu podgrupy zbierały swoje wnioski dotyczące zagrożeń i wskazówek jak sobie z nimi radzić we wspólnej tabeli. 

W ostatniej części warsztatu osoby wybrane przez podgrupy prezentowały na forum całej grupy wnioski z obu części, tak więc porady dotyczące przyjazdu oraz możliwe zagrożenia, które mogą spotkać osoby przyjeżdżające i sposoby jak sobie z nimi poradzić. Podsumowanie pracy podgrup zachowało przyjętą konwencję i było przedstawiane w formie listownej.

Warsztaty o wsparciu ze strony instytucji.

Podczas trzecich warsztatów zadaliśmy Państwu ostatnie dwa pytania:

1. Jakie wsparcie w zakresie realizacji naszych potrzeb Państwo faktycznie otrzymują? 

2. A jakiego wsparcia potrzebują Państwo, aby mocniej stanąć na nogach?

Podczas warsztatu kontynuowany był temat trudnych sytuacji i wyzwań, które mogą pojawiać się po przyjeździe do Polski. W ramach tego spotkania zaplanowano dwie części. W pierwszej podgrupy miały dyskutować trudne sytuacje dla osób przyjeżdżających z Ukrainy w sytuacji uchodźczej, do których powinny istnieć systemowe rozwiązania. W drugiej części osoby uczestniczące rozmawiały na temat trudnych sytuacji i wyzwań z osobami reprezentującymi instytucje mające bezpośredni związek z ich sytuacją instytucjonalną lub zajmującymi się wsparciem społecznym. 

Wpierw osoby uczestniczące podzieliły się na dwie podgrupy. Następnie każda podgrupa losowała 5 kart z opisem trudnych sytuacji, które mogły napotkać w codziennym życiu po przyjeździe do Polski. Karty zostały przygotowane przez Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie oraz Związek Ukraińców w Polsce - Oddział w Przemyślu. 

Następnie, w ramach podgrup, odbyła się dyskusja na temat tego na ile przedstawione sytuacje mają wpływ na życie osób uczestniczących oraz na ile są one trudne do rozwiązania. Po tym podgrupa miała stworzyć ranking, gdzie na szczycie znajduje się sytuacja, która jest najtrudniejsza do rozwiązania, a na dole sytuacja najłatwiejsza do rozwiązania. 

W kolejnym kroku, każda osoba uczestnicząca miała stworzyć swoją propozycję trudnej sytuacji na przygotowanej kartce. Jak wszystkie osoby przedstawiły swoje propozycje podgrupie to następnie, wspólnie należało uzupełnić dotychczasowy ranking o nowe sytuacje, umieszczając je w zależności od poziomu trudności ich rozwiązania. 

W ostatnim działaniu przed przerwą podgrupy miały jeszcze jedno zadanie - zaproponować procedurę rozwiązania trudnych sytuacji, zaczynając od najtrudniejszej w rankingu, która zdaniem podgrupy jest możliwa do rozwiązania. Osoby uczestniczące miały wspólnie wypracować kolejne kroki radzenia sobie z daną trudną sytuacją. Po zakończeniu miały przystąpić do następnej sytuacji aż skończy się przewidziany na to działanie czas. 

Po przerwie do spotkania dołączyły osoby eksperckie z instytucji publicznych oraz organizacji pomocowych, które miały współdziałać z osobami uczestniczącymi w celu szukania rozwiązań na przedstawione trudne sytuacje w ramach obecnych przepisów prawa i systemu pomocowego lub wskazać co wykracza poza system i wymaga zmian regulaminowych lub prawnych w celu rozwiązania danej sytuacji. Podgrupy na przemian przedstawiały poszczególne trudne sytuacje, zaczynając od znajdujących się na szczycie ich rankingów.